Ezilmeye mahkûmdur. Bu su zütürmez bir gerçektir. Günümüze en yakın örnek Arabistan'dır. Ortaçağ avrupasına baktığımız zaman papa ne söylerse o yapılırdı ve avrupalılar bir arpa boyu yol gidemezlerdi. Ta ki Martin Luther reform hareketini başlatana kadar. Bilimde, sanatta geliştikten sonra avrupalılar bizi yani Osmanlı imparatorluğunu tarumar etmeyi başarmışlardır. Matbaa gibi önemli bir icat şeyhlerin uydurmalarıyla bizde yıllar sonra kullanılmaya başlanmıştır. Aynı şeyhlerin torunları da ilerde cumhuriyeti kuracak olan Mustafa Kemal Atatürk'e de karşı gelmişlerdir. Ne zaman ki dogmalardan kurtulduk o zaman biz onları def etmeyi başardık. bkz; laiklik

Örnekler çoğaltılabilir özet geçecek olursak inanç insanı kısıtlar bir inanç ülkesi olmak sizi ancak ezik duruma düşürür. "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir." Ancak o zaman gelişilebilir.
Sanata, tarihe,spora önem verilirse gelişilebilir bir toplum.