-1
3. deprem sonrasi
- sakin olun ve diğerlerinin de sakin olmasına yardımcı olun.
- önce kendinizde, daha sonra yakınlarınızdaki diğer
kişilerde (evinizdeyseniz aileniz, işyerinde iş arkadaşları vb.) herhangi bir yaralanma olup olmadığını kontrol edin. yaralanma tespit
etmeniz halinde hemen ilk yardım uygulayın. bulunduğu yerde daha
fazla yara alma ihtimali ya da yaşamsal tehdit altında bulunmuyorsa, ağır yaralı birini hareket ettirmeye çalışmayın. bilinç kaybı
olan birinin taşınması söz konusu olursa, ilk yardım eğitimlerinde
öğretildiği gibi boyun ve sırtı sabitleyerek yardım isteyin.
- eğer dökülmüşse kezzap, çamaşır suyu, tiner, yakıt ya
da diğer yanıcı sıvıları temizleyin. özellikle havalandırmanın
zayıf olduğu ortamlarda, bu tür maddelerin buharından gelen bir
koku alırsanız, dışarı çıkarken kapı ve pencereleri havalandırma
amacıyla açarak binayı hemen tahliye edin.
- yangın olup olmadığını kontrol edin. eğer küçük yangınla
mücadele etmek konusunda bilgili ve de gerekli malzemelere sahipseniz, müdahale edin; aksi takdirde herkesi de dışarı çıkararak
acil durum setinizi alıp binayı tahliye edin. tahliye sırasında
geçtiğiniz tüm kapıları kapatın.
- deprem sırası/ sonrasında elektrikler kesildiyse, kimyasal
ışık çubukları, el feneri ışıldak gibi malzemeler kullanın. olası bir
gaz kaçağı ihtimaline karşı kapalı yerlerde kesinlikle çakmak,
kibrit kullanmayın.
- düşmüş ya da dökülmüş sıva, moloz ve cam parçalarının
bulunabileceği tüm yerlerde sağlam tabanlı
ayakkabı veya terlik giyerek yaralanma
olasılığınızı azaltın.
- artçı depremlere hazır olun. artçı sarsıntılar,
genellikle ana deprem kadar büyük olmamakla beraber, ana depremin zayıflattığı yapılara
zarar verebilecek kadar güçlü olabilir.
-binada yapısal bir hasar olup olmadığını
kontrol edin. eğer yapısal bir hasar tespit43
ederseniz ya da herhangi bir şekilde binada emniyetsiz bir durum
fark ederseniz, inşaat mühendisi vb. bir yetkilinin görüşünü almadan geri girmeyin.
- bacanızda bir hasar olup olmadığını tespit etmek için
bina dışından gözle kontrol edin. hasarlıysa yetkili bir kişiye
kontrol ettirmeden soba, şömine gibi yerlerde ateş yakmayın.
- tüm tesisat ve donatıları gözle kontrol ederek herhangi
bir hasar olup olmadığını tespit etmeye çalışın.
- gaz kokusu almanız ya da bir “tıslama”, “üfleme” sesi
duymanız halinde;
- doğal gaz için pencere açın, binayı terk edin ve dışarıdaki
gaz vanasını kapatın.
- mutfak tüpü (lpg) için dedantörden gazı kesin, balkon ve
pencere açın, binayı terk edin. ortak yerleşim yeri olan apartman
gibi bir ortamı terk etme halinde, tehlikeyi diğer kişilere de duyurun. acilen gaz kokusunu ilgili kuruma bildirin ve kesinlikle binaya
geri girmeyin. unutmayın; gaz vanasını kapattıysanız, yalnızca
ilgili kurumunun yetkilisi tarafından yeniden açılmalıdır.
- elektrik sisteminde bir hasar
olduğu biliniyor ya da şüpheleniliyorsa
akım, ana şalterden (sigorta) kapatılmalıdır.
- elektriği kapatmadan önce
gaz vanasını kapatın.
- bina içindeki su borularında
herhangi bir hasar oluşması durumunda ana su vanasını kapatın.
- atık su borularında herhangi
bir hasar olup olmadığını kontrol etmeden tuvalet sifonunu çekmeyin.
- eğer kapalı dolapları
açmanız gerekiyorsa dikkatli açın.
i̇çindeki cisimlerin raflardan kayarak
düşebileceğini unutmayın.
- yalnızca çok acil durumlarla
ilgili telefon edin.
- afetle ilgili bilgi almak için radyo dinleyin.44
- trafik akışı olan sokaklardan uzak durun. dışarı gidilmesi durumunda, hasarlı binalara, devrilen cisimlere, devrilmiş
elektrik direk ve tellerine, hasarlı duvarlara, köprü, üst ve alt
geçitlerine dikkat edin.
- acil durum müdahale ekipleri tarafından özellikle yardım
istenmemesi halinde hasarlı yerlerden uzak durun.
- sahil bölgesinde yaşanıyor olması halinde, depremden
sonra daha iç kesimlere gitmek ve irtifa kazanmak olası bir tsunami olasılığına karşı korunma sağlayacaktır. her ne kadar okyanus
kıyısında bulunmasak da, ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir
ve bir iç denizimiz (marmara) bulunmaktadır. bu denizler de çok
büyük olmasalar dahi tsunami yaratabilirler.
- yetkililerden gelecek tahliye talimatlarına uyun.
- enkaz altında kalmanız halinde:
• sakin kalmaya çalışın.
• kibrit/ çakmak yakmayın.
• gereksiz toz kaldıracak hareketlerde bulunmayın.
• ağzınızı bir mendil ya da giysi parçasıyla örtün.
• enkaz altındaki diğerleri ile irtibat kurmaya çalışın.
• önce dışarı seslenin. eğer dışarıdakiler sizi duymuyorsa bağırmakta ısrar etmeyin, bir boru ya da duvara taş
ya da metalle vurarak dışarıdakilerin sizi bulabilmesini sağlayın.
son çare olarak bağırın. sürekli bağırmak sizi tüketebilir, yüksek
ve tehlikeli miktarlarda toz yutmanıza sebep olabilir.
ev hayvani sahi̇pleri̇
bir depremin sonrasında hayvanlarınıza karşı sabırlı olun.
onlar da, aynı insanlar gibi depremle beraber gerilim yaşarlar ve
normale dönmeleri için belli bir süre gerekir. dışarıda beslenen
hayvanlar belli bir süre için ortadan kaybolabilirler ancak genellikle sakinleştikten sonra geri döneceklerdir.
dışarıda beslenen hayvanları, artçı sarsıntılar yatışana kadar kulübe ya da başka bir çevrelenmiş alana almak ve onlarla
daha sık ilgilenmek sakinleşmelerine yardımcı olacaktır.
kedi, köpek besliyorsanız;
- yaralı ya da panik içindeki hayvanlar ısırabilir, dikkat45
edin. panik görmeniz halinde
sakinleşmesine yardımcı olun.
- herhangi bir yaralanma olup olmadığını kontrol
edin. tespit etmeniz ya da
şüphelenmeniz halinde en yakın
zamanda bir veteriner hekimden yardım alın.
- kedi ve köpeklerinizi yakından takip edin;
davranışları, bir acil durum sonrasında değişiklik gösterebilir. tasmalarının sürekli
takılı olduğundan emin olun ve dışarıdayken köpeklerin sevk
kayışlarının takılı olmasına dikkat edin. alışık oldukları koku ve
arazi yapısındaki değişiklikler, onlarda kafa karışıklığına ve anormal davranışlara neden olabilir.
akvaryumda balık besliyorsanız;
- bazı akvaryum balıklarının yaşamlarının devamlılığı,
akvaryum içindeki termostatlı su ısıtıcıları, filtreler gibi
elektrikle çalışan malzemelere bağlıdır. elektrik kaynağı veya jeneratör olmadan akvaryum içindeki cihazları çalıştırmak mümkün
olmayacağından, akvaryum sahiplerinin deprem sonrası kullanım
için mutlaka jeneratör bulundurması gerekmektedir.
sürüngen besliyorsanız;
deprem sonrasında bölge tahliyesi yapmayı tercih etmenizin
söz konusu olduğu soğuk hava koşullarında, hayvanlarınızın
taşıma kutularını bir battaniye ile kaplayın. yolculuk yapmanız
gerektiğinde, sürüngenleri bir yastık kılıfında nakledin
kuş besliyorsanız; (ya da başka bir kafes hayvanı)
- herhangi bir yaralanma olup olmadığını kontrol edin. bir
değişiklik olup olmadığını anlamak amacıyla, deprem sonrasındaki
birkaç gün kuşu takibe alın. yüksek stresli bir olaysonrası rahatsızlıklar
genellikle ilk birkaç gün içinde kendini göstermektedir. uyuşukluk,
Tümünü Göster
